Ignacy Boerner

Ignacy August Boerner (ur. 11 sierpnia 1875 w Zduńskiej Woli, zm. 12 kwietnia 1933 w Warszawie) – inżynier mechanik, pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, członek PPS, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego, minister poczt i telegrafów w kilku rządach II RP.

Był synem Edwarda Ignacego, proboszcza ewangelickiego w Zduńskiej Woli i Kaliszu oraz Marii z Rauhów. Po ukończeniu szkoły w Zduńskiej Woli uczył się w Męskim Gimnazjum Klasycznym w Kaliszu, następnie w prywatnej szkole, a później w kaliskiej szkole realnej. Tam brał udział w działalności tajnych młodzieżowych kółek samokształceniowych. Następnie podjął studia na Politechnice w Darmstadt, które ukończył w 1902. W czasie studiów wstąpił do PPS.

W 1903 podjął pracę na stanowisku inżyniera i szefa oddziału mechanicznego w Zakładach Ostrowieckich. Tam objął kierownictwo lokalnego komitetu PPS, przekształconego następnie w Ostrowiecki Komitet Robotniczy (OKR). Boerner działał pod pseudonimem Emil. W 1905 organizował wystąpienia robotnicze w Ostrowcu Świętokrzyskim, których kulminacją było proklamowanie 27 grudnia 1905 Republiki Ostrowieckiej. Władzę w Republice sprawował Komitet Rewolucyjny z Boernerem na czele. W późniejszym okresie nazywano go „prezydentem Republiki Ostrowieckiej”. W połowie stycznia 1906, po wkroczeniu do miasta wojsk rosyjskich, przedostał się do Galicji, osiadł we Lwowie i włączył się w działalność Związku Walki Czynnej (ZWC).

W 1914 wstąpił do Legionów Polskich. 6 sierpnia wymaszerował z Krakowa w składzie 2 plutonu 1 Kompanii Kadrowej. Był komisarzem Polskiej Organizacji Narodowej w 1914 roku.Po kryzysie przysięgowym internowany w Beniaminowie. Był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej (komendantem Okręgu Radomskiego POW).

Od 11 kwietnia do października 1919 pełni obowiązki Komendanta Głównego Milicji Ludowej, a następnie przeniesiony do Inspektoratu Inżynierii i Saperów.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości służył w Wojsku Polskim. Był między innymi oficerem Oddziału II Sztabu Generalnegoi attaché wojskowym w Moskwie 1923-24 po powrocie z Moskwy został przydzielony do 6 pułku saperów. Od 1 listopada 1924 był słuchaczem Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Z dniem 15 października 1925, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Inspektoratu Armii Nr II w Warszawie na stanowisko 2 referenta. Następnie objął dowództwo 5 pułku saperów w Krakowie i sprawował je do 1928, kiedy to został przeniesiony do Rezerwy Kadrowej Saperów z jednoczesnym wykonywaniem obowiązków wMinisterstwie Przemysłu i Handlu. Z dniem 31 marca 1929 został przeniesiony w stan spoczynku

W 1929 został ministrem poczt i telegrafów w rządzie Kazimierza Świtalskiego. Pozostawał nim do grudnia 1930 w kolejnych rządach: Kazimierza Bartla, Walerego Sławka i Józefa Piłsudskiego. Od 4 grudnia 1931 do 13 kwietnia 1932 był ponownie ministrem poczt i telegrafów w drugim rządzie Sławka i w rządzie Prystora, pozostawał nim do końca życia. W III kadencji był posłem na Sejm i należał do klubu Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem.

Był inicjatorem, założycielem i pierwszym prezesem Stowarzyszenia „Bratnia Pomoc Byłym Uczestnikom Walk o Niepodległość”.

Jego bratem był prawnik i działacz niepodległościowy Władysław Boerner, a kuzynem historyk Zygmunt Lorentz. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A 5-7-14).

• W Łodzi, niedługo po jego śmierci, Zielonemu Rynkowi położonemu w centrum miasta, nadano jego imię (pl. płk. Boernera), które tenże nosił do 10 maja 1945 (zmieniony i do chwili obecnej na pl. Norberta Barlickiego).
• W 1936 dla upamiętnienia Ignacego Boernera warszawskie podmiejskie osiedle zbudowane dla pracowników Ministerstwa Poczt i Telegrafów nazwano Boernerowem.
• 17 listopada 2007 na stołecznym osiedlu Boernerowo, na skwerze w zbiegu ulic T. Kutrzeby i gen. S. Kaliskiego odsłonięto jego pomnik; w 2008 skwerowi nadano nazwę płk. Ignacego Boernera
• Jego imieniem nazwano jedną z ulic w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz Gimnazjum Nr 86 w Warszawie przy ul. gen. W. Thomee.
• W 90-tą rocznicę odzyskania przez Polskę Niepodległości odsłonięto tablicę poświęconą Boernerowi na budynku poczty w Zduńskiej Woli, przy ul. Kilińskiego. 
• Jednostka Strzelecka 4040 w Zduńskiej Woli przyjęła imię Ignacego Augusta Boernera.

• major – ze starszeństwem z dniem 1.4.1920
• podpułkownik – ze starszeństwem z dniem 1.06.1919
• pułkownik – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 4. lokatą w korpusie inżynierów i saperów

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4942 (1921),
• Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 15 kwietnia 1933),
• Krzyż Niepodległości z Mieczami (12 maja 1931),
• Krzyż Walecznych (dwukrotnie) (1922),
• Złoty Krzyż Zasługi,
• Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej,
• Odznaka Pamiątkowa „Pierwszej Kadrowej”.

• Ostrowiec Świętokrzyski. Monografia historyczna miasta, Ostrowiec Świętokrzyski 1997, s. 134-138.
• Grażyna i Przemysław Witek "90 Rocznica Internowania" w "OLEANDRY" Kielce nr 24, maj 2007.
• Leon Wasilewski: Boerner Ignacy. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 2: Beyzym Jan – Brownsford Marja. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1936, s. 185–186. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ​ISBN 83-04-03291-0​