Anka Upala

Анка Упала (сапр.: Алена Уладзіміраўна Казлова; нар. 14 сакавіка 1981, Магілёў) — беларуская пісьменніца, перакладчыца (з англійскай, фінскай і шведскай моў), публіцыстка.

Скончыла факультэт замежных моў Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Жыве ў Мінску. У 2013—2018 гадах каардынатарка Школы маладога пісьменніка пры ГА «Саюз беларускіх пісьменнікаў».

Аўтарка кнігі кароткай прозы і вершаў «Дрэва энталіпт» (2012, выдавецтва «Логвінаў»), першай у серыі дэбютных кніг Саюза беларускіх пісьменнікаў «Пункт адліку», і аўтабіяграфічнага рамана «На заснежаны востраў» (2017, 2018, выдавецтва «Янушкевіч») пра час пражыты ў Швецыі.

Як публіцыстка, піша ў асноўным на тэмы гендэра, мовы і жаночых правоў, выступала з серыяй тэкстаў на Радыё Свабода, асобнымі артыкуламі ў часопісе Прайдзісвет і на сайце budzma.by.

Апавяданні, вершы і пераклады публікаваліся ў анталогіі «Святая праўда і іншыя казкі» (2009), магілёўскім перыядычным друку, літаратурных часопісах «Тэксты», «Дзеяслоў», «Тэрмапілы», «Arche», газеце «Літаратурная Беларусь», шведскай анталогіі перакладаў сучаснай беларускай літаратуры «Беларусь — літаратурнае падарожжа» (Стакгольм, 2011). Са старабеларускай пераклала на трасянку «Прамову Мялешкі».

Пасля публікацыі папяровага выдання рамана «На заснежаны востраў» на кнігу выйшла рэцэнзіяІнгі-Ліны Ліндквіст у найбуйнейшай газеце Скандынавіі «Афтонбладэт».

У рэцэнзіі гаворыцца:

«Усё робіцца свежым, быццам паніклыя цюльпаны ў ледзяной вадзе. Прыгарады, электрычкі, пешаходныя вуліцы апісаныя з інтэнсіўнасцю і меланхоліяй беларускай мовы, якой рэдка выпадае магчымасць выявіць усю сваю магутнасць». «Анка Упала закранае тэмы, якія прыцягваюць маладых чытачоў: міграцыя, выклікі глабальнага свету, фемінізм і пошук ідэнтычнасці ў іншай краіне».

Пераможца літаратурнага конкурсу імя Данііла Хармса (Санкт-Пецярбург, 2007), фіналістка конкурсу маладых літаратараў імя Карласа Шэрмана (Мінск, 2009), дыпламантка (шорт-ліст) прэміі «Дэбют» імя Максіма Багдановіча ў намінацыі «Проза» (2011) за часопісную публікацыю і (2018) у намінацыі «Пераклад» за пераклад з фінскай мовы кнігі для дзяцей Цімы Парвелы «Эла і сябры» (2017, выдавецтва «Мастацкая літаратура»).

Раман «На заснежаны востраў» увайшоў у шорт-ліст прэміі Гедройца (2018). У пісьменніцкім галасаванні «Кніга году» (2018) кніга заняла трэцяе месца.

Стыпендыятка фонда культуры Artica Svalbard (в. Шпіцберген), 2019, намінаваная як пісьменніца нарвежскім ПЭН-цэнтрам. Правяла на востраве Шпіцберген два месяцы падчас палярнай ночы.

• Бязьвіз для адзіноты. Наста Грышчук пра кнігу Анкі Ўпалы «На засьнежаны востраў»
• Мы ўсе — адно возера
• Чытачка Ўпала: У культурным жыцьці вецер магутна дзьме аўтару ў сьпіну і аўтарцы ў твар
• Анка Упала і ўцёкі на заснежаны востраў
• «На заснежаны востраў»: кніга як танга
• «На заснежаны востраў». Путешествие в мир других и самой себя
• «На заснежаны востраў»: нічога лішняга, нічога фальшывага, нічога надрыўнага, нічога велічнага да разрыву аорты
• Анка Упала ў перадачы «Дыялогі пра культуру», вядучая: Наталля Сіротка Анка Упала «Дыялогі пра культуру» з Сяргеем Пукстам. Канал «Культура» Беларускага радыё
• Старонка на Літаратурным радыё
• Sverige får nytt liv — på belarusiska